Դիբա ու ենգիդունիա, զարբաբ ու զար իս, գովե՛լի.
Հընդու դիարէմէն էկած զար-ղալամքար իս, գովե՛լի.
Շատ սօվդաքար քիզ կու պըտռէ՝ դուն անգին քար իս, գովե՛լի.
Անտակ ծովի միջէն հանած անգին գովհար իս, գովե՛լի:

Յիփ դու բաղչէն սէյրան կ'էհաս՝ ծովի նըման գուքայ ալիդ,
Գըլուխըդ պահելով արա՝ նամ չըդիբչի խաթուխալիդ,
Տեսնողըն հէյբաթ կու մընայ էդ քու սիրուն մահ-ջամալիդ,
Աշխարհումըս նուր դուս էկած, թազա նուգբար իս, գովե՛լի:

Արի միզիդ մէ լա՛ւ կացի, ղո՛ւրբան ըլիմ մուրվաթումըն,
Ման էկայ յիրգիր՝ չըտեսայ էդ քու նըման ջուրաթումըն,
Վո՛ւնց Հընդու դիարումըն կայ, վո՛ւնց փըռանգի սուրաթումըն.
Քաշվիլ իս քարգահի մէջըն. ուրիշ թահար իս, գովե՛լի:

Թարիփըդ դավթար իմ արի, փիլ պիտի, վուր գիրքըն տանէ.
Դուն քու մըտքի հիդ մի՛ էհա, էդ խիալըն սըրտէդ հա՛նէ.
Մէջքըդ հադիդէմէն քաշած սիրմա մավթուլի նըման է,
Աշխարհիս շըվաք իս անում՝ սալբու-չինար իս, գովե՛լի:

Յիս քիզանից չիմ հիռանայ, թէ չըհասնի մահիս վադէն.
Յիփ միռանիմ, շա՛ղ տու վըրէս դաստամազի թիլի շադէն.
Հէնչաք ըլի՝ ո՛ւրախ կէնաս. Սայաթ-Նովէն առնէ ղադէն.
Շատ մարդ կ'օսէ, թէ եար ունիմ, դուն ո՛ւրիշ եար իս, գովե՛լի:

Ես վերջին տհասն էի լինելու՝ ասելու համար, թե հայ ժողովրդի, անգամ՝ հայոց բանարվեստի կյանքում մեծ աղետ եղավ. այո, մեծ ու գեղեցիկ մարդու ենք հանձնում հողին, բայց սա հայոց մեր բոլոր ժամանակների եզակիորեն բախտավոր կորուստներից է, եթե կորուստն իհարկե կարելի է բախտավոր կոչել. ապրեց երկար, եղավ բեղուն, նույնիսկ այս օրերին գրում էր, վրիպած խոսք չունեցավ, ծերունական ահից՝ որ արատների բացահայտիչ է՝ չաղավաղվեց, հոգուց պարպված իր մարմնին թշնամական, այլև խորթ ու օտար ձեռքեր չդիպան - իր որդիների, իր ժողովրդի ուսերին եկավ վայրէջքի՝ անցնելու յուրայինների երամ։
Սա վաստակած նահապետի մայրամուտ է, ինչին արժանի են եղել մեր տարաբախտներից շատերը, բայց արժանացել են քչերը։
Իմ ողբը վաղվա օրով իմ ու մեր կյանքի վրա է. մոռացության մի պահի ընկալուչը բարձրացնելու ենք՝ և հեռախոսի մեջ իր ձայնը չի լինելու. որևէ ծիրանու տակ հացուպանիր ենք դնելու՝ և իր տեղը սփռոցի գլխին պարապ է լինելու. անակնկալ որևէ առիթով մենք բոլորս իրարու կարիք շատ ենք զգալու, բայց այդպես էլ չենք գտնելու միմյանց, որովհետև նրա դռները փակ ենք տեսնելու. բնազդով՝ մի մայրամուտի հայացքներս իր պատուհանին ենք դարձնելու և թևաթափ անդրադառնալու, որ այդ շենքը այլևս մերը չէ, այդ լուսամուտների ետևը իր պայծառ ճակատը չի խորհում, խոկում, տանջվում, կասկածում, հաստատում։
Քո իսկ երկիրը այսպես է ահա հեռանում քեզանից, քո իսկ հայրենիքում դու այսպես ես ահա դառնում օտարական։ Եվ այդ պատճառով է հների խոսքը հորդորում. պահիր ու պահպանիր քեզ ծնողներին, որպեսզի երկիրը՝ որ քեզ ստեղծել է՝ երկար քոնը մնա, դու երկար իրենը լինես։
Երանի էր, թե հավատավոր լինեինք ու հավատայինք հարության հրաշքին, երբ հետևորդների շփոթահար գլուխներին մթնշաղի մեջ Տերը հառնում է. «Տղերք... ձեզ ի՞նչ եղավ, ինչո՞ւ եք շփոթված»։
Եվ հենց այդպես էլ կլինի. մեր երախտագետ պաշտամունքը հայրենի եզերքի, ազգային արժանապատվության մեր ողնածուծային գիտակցությունը, գրողական դժվար արհեստի մեր նախանձախնդրությունը, մեր անանց սերը առ գյուղացի հայ մարդը՝ որ միաժամանակ իշխան ու մշակ էր անձնավորում՝ և մարդն առհասարակ, մեր կայուն հետաքրքրությունը առ այն քմայքոտ բավիղները՝ որ չափում ու չափչփում են հայրենի եզերքի բոլոր ելևէջները և ի մի հավաքում բոլոր բույրերն ու շշուկները, բոլոր տագնապներն ու երկնումները՝ որ Աստծու կենարար շնչի տակ կան, մեր այդ սերը կվերածնի նրան, և մեր մեծը կհայտնվի մեր երթի ճանապարհին։
Եթե չլինի այդպես, եթե չհայտնվի գրողական, գոնե միայն գրողական, մեր համայնքի շփոթահար գլխին, կնշանակի կամ մեր երթն է սխալ և կամ ինքը չէր մեծ։
Բայց նա չափից ավելի է թողել, որպեսզի այդ՝ այս երկրի վրա իր թողածը՝ չկարողանար ի մի չգալ, չնյութականանալ և չկրկնել իր կենդանի պատկերը։ Նա կհայտնվի և իր նախնու հարցը կտա. «Տղերք... ինչո՞ւ եք շփոթ ու մոլոր»։
Շփոթ ու մոլոր ենք, որովհետև չկա այլևս հացի իր ներկայությունը, կրակի իր ներկայությունը չկա՝ որ մարդ էր հավաքում իր շուրջը, չկա իր կենարար խոսքը և չկա իր լռությունը՝ որ մենք լցնում էինք մեր ամենալավ կարողություններով՝ զսպելով, ճնշելով, գլուխ բարձրացնել չտալով մեր ներսի մանրիկ ճիվաղին։
Բայց նրա ժամը չար ու խեղճ մեր ժամից ավելի բարի չէր։ «Դու ապրեցիր դաժան մի դարում, Որ երբ կուշտ լալու առիթն էր գալիս, Սեփական ձեռքով բերանըդ փակում, Քո հեկեկանքը կուլ էիր տալիս»։ Իր ամեն պահով ու ամեն բառով նա ջերմացրեց իր ժամանակը, մարդկայնացրեց իր միջավայրը։ Նա տվեց ավելին, քան կարող էր, դիմացավ ավելի, քան կարող էր, ներեց-սիրեց-համբերեց ավելի, քան նկուն իր մարմնի կարողությունն էր, չարչարեց, հյուծեց, քամեց իր խեղճ մարմինը և հայոց մեր այս տանը թողեց ավելին, քան ի զորու էր, որովհետև տեր ու հայր էր ծնվել։ Ստրուկ չեղավ և ըմբոստ չեղավ, գող չեղավ և կողոպտիչ չեղավ, որովհետև ստեղծիչ էր ծնվել և իրենից ստեղծիչ կռանեց, որովհետև հայրը չի կարող իր տունը կողոպուտի մատնել և հայրը չի կարող ապստամբել - ո՞ւմ դեմ, իր տան պատերի՞ դեմ։
Խորենացու ազգն ենք, այո։ Հիսուսի ժողովուրդն ենք, այո։ Ոսկեղենիկ հայերենի որդիներն ենք, այո։ Բայց հավերժական փառքեր չկան - փառքերը թոթափվել են պահանջում ամեն օր։ Աստվածները նորանալ են ուզում ամեն օր։ Մեկընդմիշտ ավարտուն ազգեր չկան - ազգը նորանալ ու զորանալ է ուզում ամեն օր։ Լեզուն անգամ հավերժական չէ - տքնել, տառապել, զնգալ, ղողանջել է պահանջում ամեն օր, ամեն եկողի հետ։
Սահյանի առաջ հայերենը չպապանձվեց-խոսեց, և լեզվի հետ խոսեց մեր ողջ այսօրն ու պատմությունը։ Աստված մեր անդաստանների նահապետի կերպարանք առավ ու լռիկ տեղավորվեց մեր գլխատանը՝ որպես հոգսի ու աշխատանքի, ազնվության ու ազնվականության մշտակա ոգի։ Նրա հայերենը ծիածանորեն կամարվեց և ուր էլ լինենք՝ բոլոր-բոլորիս անցքի հրավիրեց հայ կյանքի աշխարհ։
Նա իր ժամանակի նորոգիչը եղավ, և մեր երթի գլխին պսակյալ իր պատկերը այդ կլինի։

Ա˜խ, մեր սիրտը լիքը դարդ, ցավ,
Օր ու արև չըտեսանք.
Վա՛խ, մեր կյանքը սևով անցավ,
Աշխարհից բան չիմացանք:

Հարուստ մարդիկ կուտեն – խմեն
Աշխարհի ճոխ սեղանից.
Մենք աշխարհի խորթ տըղերքն ենք,
Մեզ փայ չըկա աշխարհից;

Խեղճ աղքատի հոգին դուրս գա,
Քարից – հողից հաց քամե.
Բեռով հացը հարըստին տա, -
Հարուստն իշխե, վայելե:

Խեղճ աղքատը դառը դատի, -
Դատարկ նըստի … Է˜յ աշխարհ,
Էլ ինչո՞ւ ես քարը թողնում
Քարի վըրա, քար - աշխա՛րհ:

Ա˜խ, մեր սիրտը լիքը դարդ, ցավ,
Օր ու արև չըտեսանք.
Վա՛խ մեր կյանքը սևով անցավ,
Աշխարհից բան չիմացանք:

1898
Օդեսա

Այս գիշեր նորից լալիս էր քամին
Իմ դռան առաջ, իմ պատերի տակ
Սիրտըս լցված էր կարոտով հստակ,
Անուշ ցավով ու երգերով իմ հին։

Մի գարնան հեքիաթ, քո վրա հյուսված,
Հնչում էր դարձյալ իմ դյութված սրտում,
Եվ լուսեղեն էր գիշերըս արթուն,
Եվ սիրտըս տխուր սիրով էր լցված։

Չէի տրտնջում, որ անցել ես դու,
Անհայտացել ես օրերում մեռած,
Որ չըկաս արդեն, դարձել ես երազ,
Անդարձ ու անհաս, հեռո՜ւ և հեռո՜ւ...

Սարվորը հնձվորին մածուն է բերում, հնձվորը սարվորին՝ կարտոֆիլ։ Սարվորը վերևում է, հնձվորը՝ հովտում։ Սարից բերելր հեշտ է։ Հովտից ձին փրփուր կաթելով է բարձրանում վեր։ Հետիոտն բեռ տանելն անմտություն է։ Բեռր կարտոֆիլ պիտի լիներ՝ զառիվերի գլխին կա։ Տնտեսությանն է, չի կարելի, բայց զառիվերի գլխին է, ուրթին մոտիկ։ Պահակ կա, բայց ախար լավ կարտոֆիլ է խոճկորների պես սպիտակ ու խոշոր։ Հետո, ախար, զառիվերը, շալակո՜վ... Ձի՛ն է փրփուր կաթում։
Կգնաս առանց շալակի, զառիվերի գլխին կարտոֆիլի ցանք կա, այնտեղից կշարունակես շալակով։ Պահակն Ադամ քեռին է։
Եվ օգոստոսի սկզբներից, հենց որ կարտոֆիլն ուտելի էր դառնում, դաշտը մի կողմից սկսում էր սևանալ, դա մածնի հատուցումն էր։
Պահակ Ադամ քեռուն ասում են, որ լավ չի պահակություն անում։ Համաձայնում է։ Պարտավորեցնում են, որ աչալուրջ լինի։ Պարտավորվում է։ Բայց սևը շարունակում է մեծանալ և, մինչև քոչի սարից իջնելը, բռնում է դաշտի կեսը։
Որոշում են, որ ճամփի վրա, ուրթի տակ, էլ կարտոֆիլ չեն ցանի։ Բայց, ախար, սար գնացողը մեղք կլիներ. գյուղից շալակեր տաներ սար և տարածը լիներ մանր, անպետք, ջրուտ կարտոֆիլ։ Անխղճություն կլիներ։ նորից ցանում են և, որովհետև ճամփի վրա է լինում, պահակ են դնում։ Պա հակր նորից լինում է Ադամ քեռին։ Եվ՝ անցյալ, նախանցյալ տարվա, տասնամյակների պատմությունը։
Այս անգամ Ադամ քեռուն շատ լուրջ զգուշացում են տալիս՝ հանելու սպառնալիքով։ Մեղքն ընդունում է ղեկավարների առջև։ Նաև մտքի մեջ է ընդունում մեղքը, որովհետև տնաշենները և տանու՛մ են կարտոլը, և ծիծաղում պահակի վրա։ Ոչ մի թուփ կարտոֆիլ, այս վճռով Ադամ քեռին դուրս է գալիս գրասենյակից, ճամփա ընկնում պահակատեղ, բայց, զառիվերը ձգելիս, քանի գնում՝ թուլանում է վճռկանությունը։ Ախար անտերը շատ է զառիվեր ու շատ է երկար, քամում, թողնում է առանց մի կաթիլ ջրի։ Դե նախագահի պարտքն Է, որ բրիգադրին զգուշացնի, բրիգադրի պարտքն Է իրեն Ադամ քեռուն հիշեցնի, նրա պարտքն Էլ պարտավորվելն Է։ Ինչպես նաև հնձվորի պարտքն Է սարվորին կարտոֆիլ տանել։ Հո շալակո՞վ չպիտի տանի, հո նախագահն ու բրիգադիրը անհասկացո՞ղ չեն։ Ձի՛ն Է փրփուր կաթում...
Զառիվերի գլխին այնքան նեկտարածաղիկ կա՜... Մի բռաչափ հովիտ Է, բայց այնքան ծաղիկ կա։ Հենց որ հասնում ես՝ ռունգերիդ մեջ շուլալվում Է նեկտարածաղկի բուրմունքը:
Հովտից Աղամ քեռին դուրս Է գալիս հոգին խաղաղված, բեղերի ու ռունգերի մեջ տանելով հովտի բույրը։ Մի քիչ դենը Սպիտակ աղբյուրն Է, բլթում Է քարի տակից, մի ակունքով, սառը և սառնությունից կապույտ երանգով, ու գլորվում Է ձորը։ Ափերը միագույն կանաչ են, փափուկ։ Բացարձակ անդորրի մեջ աղբյուրը դնգում Է ինչպես մանկան հեքիաթում։
Աղբյուրից քիչ դենը պահակի քողտիկն Է՝ կանաչ խոտով ծածկված, կանաչ աշխարհի հետ ձուլված-կորած։ Մոտիկից Էլ չի երևում։ Կարծես իսկի քողտիկ չկա, պահակ չկա։ Կարտոֆիլն առանց պահակի Է։
Պահակ, անպայման, կար. գյուղը լուր ընկավ, որ Դանիելյան Ադամ քեռին մեկին բոթել Է՜... Կարտոֆիլ հանելիս Է եղել չի թողել, հրել Է, հետն Էլ ասել՝ «մարդ աստծո, հանրային կարտոլ Է, ես Էլ պահակ եմ, հո Էստեղ խրտվիլակ չեմ...»։ Հա՛, Ադամ քեռին մեկին ծեծել Է... Ուզեցին իմանալ՝ ինչ տեղն Է խփել, ինչպես Է խփել՝ օգնել Էր, միասին հանել Էին ու միասին հնարել, թե Ադամ քեռին մեկին բոթել Է՜, և նա շա՜տ նեղացել Է Ադամ քեռուց...

Դու մոտեցար որպես քույր ու հեռանում ես ահա,
Աղոթք դարձած, խնկաբույր դու հեռանում ես ահա:

Ինչո՞ւ եկար, և ինչո՞ւ անրջացար ու չկաս.
Հրաժեշտի մի համբույր ու հեռանում եu ահա...

Գուցե սո՛ւտ է սերը այս հրաժեշտի մի երազ,
Քո՜ւյր, հո՛ւշ դարձած հեռավոր, դու հեռանում ես ահա..

Քնար չկա ձեռքիս և ոչ սրինգ անուշ,
Որ քեզ երգեմ, Աստղի՜կ, կին դու՝ հավերժ բեղուն,
Ցնորք դարձած դու կին, արդեն մեռած վաղուց,
Քարի՛ կոտրած բեկոր՝ անդարձ կորած հողում:

Աստղի՜կ, հեռու տեսիլ, ինչպես դարերն հեռու,
Ո՛վ թարմություն գարնան, անուշ կարկաչ առվի,
Ինչո՞ւ ստվեր դարձար, ինչո՞ւ դարձար ուրու,
Եվ ե՞րբ պիտի նորից հմայքը քո վառվի:

Վաղո՛ւց անցել ես դու, Աստղի՜կ, կյանքից մեր մութ,
Թողել ես կյանքը այս հիվանդ քրոջդ մեղկ,
Թողել ես, որ երգեն նրան երգեր լուսնոտ,
Լուսնոտ երգեր երգեն տխուր ձայնով բեկբեկ:

Նրանք սրինգ ունեն, ունեն քնքուշ քնար,
Գեղգեղ երգում են մութ, տարտամ սերերն իրենց,
Սիրում են քո քրոջ մարմինը պաղ մարմար՝
Սիրով անկիրք ու մեղկ, սրտով մեռած ու խեղճ:

Աշնան անլույս, տխուր օրերն անլույս, բեկուն,
Աշնան քամին, առուն, աշնան հովերը թաց
Խոսում են մեղմ ձայնով նրանց հիվանդ հոգուն
Սիրո մասին՝ վաղո՛ւց արդեն ցնորք դարձած:

Նրանք սրինգ ունեն, ունեն քնքուշ քնար,
Գիտեն երգել աշնան հովի նման անուշ,
Երգում են քո քրոջ մարմինը՝ պաղ մարմար,
Երգում են սեր, աշուն, աշնան ցնորք ու հուշ:

Եվ չեն սիրում նրանք էլ քո մարմինը տաք,
Սիրո խնդում չկա նրանց համար հիմա,
Սիրում են սերն իրենց, ցնորքը ջինջ, հստակ,
Որ տա՛ պիտի իրենց անսուտ գգվանք ու մահ:

Ու ստվերներ դարձած՝ նրանք շրջում են լուռ
Պուրակներում խոնավ, բուլվարներում անմարդ:
Եվ չի վառվի նրանց կյանքում էլ ո՜չ մի հուր,
Եվ չի լցվի խանդով նրանց հոգին վհատ:

Աստղիկ, ինչո՞ւ անցար, ինչո՞ւ նրանց երգից,
Երգած քո թույլ, նվաղ, հիվանդ, քրոջ մասին
Թողիր դու կյանքը մեր և որբ թողիր դու ինձ,
Եվ կյանքը սուտ դարձավ՝ գիշեր, ցնորք, լուսին:

Ես ի՞նչ անեմ հիմա. նրանք երգեր ունեն,
Նրանք գիտեն ապրել՝ լուսնի լույսին գերի,
Բայց չե՛մ կարող հո ես սիրել օրերը թեն
Ուզում եմ ես գգվանք, գալարք ու խաղ հրի:

Ուզում եմ ես հիմա քո շեկ մազերը բոց,
Կարմիր շրթերը քո, կոնքերը քո հասուն,
Ուզում եմ կիրքը քո՝ կրակ դարձած կնոջ,
Տարփանքը քո բեղուն, որ չի՜ երբեք կասում:

Ուզում եմ քո բրոնզե անհաղթ թևերը ձիգ,
Ու կուրծքը քո հրե, արգանդը քո գարուն,
Ուզում եմ ջերմ կրքիդ եռերը շոգ, հրձիգ,
Անհո՛ւն աստղեր սփռող երկրի անծայր հեռուն:

Անցնում եմ ես ահա փողոցներով քարե,
Հսկա շենքերը ինձ նայում են խիստ, խոժոռ,
Ապրել եմ ես այստեղ հարյո՛ւր, հազա՛ր տարի,
Բայց նո՛ր եմ ես նորից՝ քաղաքներում այu նոր:

Անցնում եմ ես ահա քաղաքներով երկաթ՝
Շուրջս՝ մարդիկ անվերջ, կրքի գալարք ու վեճ,
Վառե՛լ եմ ես հզոր երգեր կյանքում վհատ
Ու, խե՛նթ, փշրել կուզեմ վերջին պատրանքն իրենց:

Քնար չկա ձեռքիս և ոչ սրինգ անուշ
Չե՜մ էլ ուզում նրանց երգերը մեղմ, հուզիչ,
Շեփո՛րն եմ ես կյանքի՝ համակ կորով ու ուժ,
Շեփո՛ր եմ ես ահեղ՝ մի նո՛ր կյանքի երգիչ:

Ու շուրջը իմ արդեն օրերը՝ կուռ, պողպատ՝
Ահեղ շաչում են՝ նոր երգով առույգ ու ժիր,
Կանչում են ինձ նրանք, որ ես խոսքով երկաթ
Վառե՛մ նրանց հոգում երգեր կարմիր ու հիր:

Եվ իմ հոգին հիմա նրանց երգից այդ կուռ
Լցվել է բորբ հրով, կայտառ սիրով մի նոր.
Ես սե՛ր կուզեմ հիմա, կնոջ գգվանք ու հուր,
Բեղո՛ւն մարմին կուզեմ՝ կրքի՛ս նման հզո՛ր:

Արի՛, Աստղի՜կ, հիմա, որպես գալիք կյանքի
Անհուն, բեղուն խավար՝ աստղի՛ համար իմ վառ.
Եղի՜ր, որպես պղինձ, երկաթ եղիր հանքի,
Շինող կամքիս համար եղիր կարմի՜ր մարմար:

Արի՛, որպես անմար կրքով լցված գարուն,
Ու կո՛ւյս եղիր՝ գարնան դաշտի նման խոպան,
Գարնան խանդի նման եղիր բորբոք, եռուն,
Որ ես, կայտառ, վառեմ քո մեջ իմ նո՛ր ճամփան:

Արի՛ հիմա, ծաղկուն, խնդուն, որպես ամառ,
Երգո՛վ, պարո՛վ արի ու ցանկությամբ որոշ,
Եղի՜ր, Աստղի՜կ, տոկուն, կամքի պես իմ համառ,
Ո՛վ կի՜ն, եղի՜ր հիմա, որպես կարմիր դրոշ:

Ինչպես օրերը այս՝ գալիքներով բեղուն
Այնպես արգանդը քո անհո՛ւն լինի թող տոթ.
Աստղի՛կ, գալի՛ք դարձիր, դարձիր տարերք զեղուն,
Այլևս մա՛յր դարձիր՝ գալիք կյանքի խորհուրդ:

Գալի՛ս է կյանքը նոր ու իմ ձայնից շեփոր
Քո դալկադեմ քրոջ ցնորքը ծո՛ւխ դարձավ.
Նրա հմայքը մեղկ ցնդե՛ց երգից իմ նոր,
Սրինգ չկա արդեն, դողդոջ քնար ու ցավ:

Կանգնե՛լ եմ ես, հզոր, գալիք կյանքի առաջ,
Ու կիրքը իմ անսանձ հորդե պիտի հիմա.
Աստղի՜կ, իջի՛ր նորից, որ իմ հրով վառած՝
Արյունդ արև՛ ծնի գալիք կյանքի համար:

Արի՜, Աստղի՜կ, ու ա՛ռ պայծառ հավերժը իմ,
Եվ միսդ թող ծաղկի, ինչպես իմ կամքը ձիգ,
Ջարդե՛լ եմ ես արդեն նրանց քնարը հին,
Շեփոր-մարմինն է իմ կանչում խանդով հրձիգ...

Գարնան ջերմ օրին մայր-երկրի երես
Ջերմ գործի ելան արի մըրջյուններ.
Վազեցին հա՛ դեն, վազեցին հա՛ դես,
Որպես ժըրաջան, անխոնջ մշակներ։

Եվ կարճ միջոցում, պարտիզի խորքում
Կանգնեցրին մի տուն հողաշեն թըմբիկ,
Եվ ապրում էին ամենքն այդ շենքում,
Ասես, մի՛ սիրով կապված ընտանիք։

Բայց մի օր (ավա՜ղ, երկրի երեսից
Չարն է անպակաս) խըղճուկ մրջյուններ
Հոգնած, ուժասպառ տուն գալով գործից,
Տեսան տունն իրանց քանդված ու ավեր…

Ստորերկրյա ճամփով, թաքուն գողի պես,
Սուսիկ փորելով սիրուն շենքի տակ,
Լույս-արևն ատող խըլուրդն էր այդպես
Խեղճ մըրջյունների ավերել վաստակ։

Լույսի մշակնե՛ր, երբ կյանքի գարնան
Գործի եք ելնում, դուք մի՛ մոռանաք,
Որ մեզնում նույնպես խըլուրդներ շա՜տ կան
Թաքուն փոս փորող ամեն գործի տակ…

Մի՛ հավատար դու ծիծաղկոտ կյանքի խաղաղ վայելքին,
Հաճախ փայլուն, կեղծ դիմակ է շողում նրա չար դեմքին,
Որպես երազ. մեկ էլ տեսար, այդ վայելքը խաբուսիկ
Օդը ցնդեց և քեզ նորից ճնշեց կյանքի փոթորիկ։

Թո՛ղ քո առաջ կյանքը բանա հըրապուրիչ մի աշխարհ.
Ուր վայելես դու լիառատ օրեր անվիշտ ու պայծառ.
Թո՛ղ կախարդե նա քո ուշքը երջանկության տաղերով,
Թո՛ղ խոստանա նա հարատև քեզ մի վիճակ անվրդով...

Դու մի՛ խաբվիր, մի՛ հավատար այդ վայելքին հեշտությամբ,
Եվ կա՛ց զինված միշտ կյանքի մեջ հոգույդ բոլոր զորությամբ.
Զինվի՛ր տոկուն կամքի ուժով, զինվի՛ր սրտով քաջահաղթ,
Որ և՛ կյանքի փոթորկի դեմ դու մարտնչես անվհատ։

Դու շատ անգամ հոգս ու վշտից ուժասպառ և վաստակած
Կյանքի ծոցում քեզ կը գտնես անդորրություն քո փնտրած.
Սակայն երբեք մի՛ մոռանար, որ այդ հանգիստը կյանքի
Յուր մեջ գաղտուկ պահած ունի և՛ փոթորիկ տանջանքի...

Այդպես երբեմն և՛ լողորդին խաղաղ ծովը ժպտելով,
Խոստանում է նորան հասցնել նավահանգիստն անխռով.
Սակայն որքա՛ն գոռ ալիքներ մրրկածո՜ւփ, փրփրադե՜զ
Լուռ պահում է նա յուր կրծքում աչքից ծածուկ ու անտես...

1890, 10 հունիսի