Յատուկ Պոէմ

Կրկեսում մարդիկ բարդ համարներ են անում:Նրանք ճախրում են գմբեթի տակ, տասնյակ իրերով աճպարարություն են անում, հետո ձեռքերի վրա են կանգնում, ու դա, հաստատում եմ, հատկապես բարդ է ու դժվար է սովորելը:Եվ բարդ է ոչ միայն այն պատճառով, որ անվերջանալի մարզումներից հետո գիշերը կցավեն ձեր ուսերը, կայտուցվեն թեւերը, եւ աչքերն արյունով կլցվեն․․․Այս ամենն, իհարկե, ծանր է եւ, այնուամենայնիվ, այն վաղ թե ուշ մոռացվում է: Միայն մի բան երբեւէ չի մոռացվում՝ երբ կանգնում ես երկու ձեռքերի վրա, կամաց պոկում ես մի ձեռքդ եւ հասկանում՝ ափիդ մեջ երկրագունդն է:

Կարդալ

Վահան Տերյան

Մեղմիվ փռվեց քնքուշ մութ

Մեղմիվ փռվեց քնքուշ մութ
Խորհրդավոր, թափանցիկ,
Երեկոնե՜ր իմ կապույտ,
Երազնե՜ր իմ փութանցիկ...

Ժանյակները լուսազարդ
Լայն երկնքի ծովերում
Հյուսվածներով անավարտ
Մոռացումս են օրորում...

Ժըպիտներով խաղացկուն
Երգն է ձուլվել իմ կյանքին,
Սեր ու երգ է իմ հոգում,
Սիրո երգ է իմ հոգին...

Իմ սիրո պես խորն ու մեծ
Շուրջըս աշխարհն է ծփում.
Ոսկի հեքիա՛թ, ո՞վ պատմեց
Քեզ կախարդված իմ հոգուն...

Մեղմիվ փռվեց քնքուշ մութ,
Խորհրդավոր, թափանցիկ,
Երեկոնե՜ր իմ կապույտ,
Երազնե՜ր իմ փութանցիկ...

Կարդալ

Ղեվոնդ Տայանին 1909, 12 հուլիսի, Ս. Էջմիածին

Կոմիտաս

Ղեվոնդ Տայանին 1909, 12 հուլիսի, Ս. Էջմիածին

Սրտի անհուն բերկրութեամբ կարդացի Ձեր հոգեզեղուն նամակը:

Սրտագին շնորհակալութիւնս, եղբայր պատուական, Ձեր անկեղծ եւ սիրալիր զգացմանց համար. Ձեր խրախոյսներն ինձ եռանդ են ներշնչում եւ ոգեւորութիւն առթում. մի բան, որ այնքան քիչ են հասկանում եւ գնահատում մեզանում: Անհատը որքան էլ ջանասէր լինի, այնու ամենայնիւ խրախոյսը մի հզօր խթան է, որ կարող է շրջել սարեր հիմն ի վեր:

Կարդալ

Եղիշե Չարենց

Ես այնքան փո՜քր եմ դեռ

Ես այնքան փո՜քր եմ դեռ,
Երեխա եմ կարծես,-
Բայց ես սիրում եմ Ձեզ
Ու ջինջ երգերը Ձեր:

Գիտե՞ք արդյոք, որ ես
Վախենում եմ, որ Դուք
Նայում եք աչքերիս
Հայացքներով բարբոք:

Սիրում եք Դուք երգել
Սիրո երգեր հուզիչ.
- Վախենու՜մ եմ ես Ձեր
Հմայքների ուժից:

Կարդալ

Հովհաննես Շիրազ

Կինը աստծո հարսն է

Կինը աստծո հարսն է, ասին,
Աստծո գինու թասն է, ասին,
Ա՜խ, չէ, աստծո հարճն է կինը,
Աստծո գինու փարչն է կինը:

Աստծո գինին անմահական`
Հարբեցնում` աստծուն անգամ,
Սուրբ գրկի մեջ աստվածային,
Ծախվում է միշտ սատանային…

Այնինչ, որպես իր մորն արթուն`
Աստված էլ է մորը պաշտում:
Լռիր, անմիտ սիրտ իմ անհաշտ,
Մեղք է մայրս աստվածապաշտ:

Ինչո՞ւ ընկնես մորս աչքից,
Ո՞նց ձեռ քաշենք այն հրաշքից,
Որ մեծ մայրն է մորս կյանքի,
Հրաշք մայրն է տիեզերքի:

Կարդալ

Մարո Մարգարյան

Եղանակներ

Դեղձենու թավիշ

Թերթեր են ընկած

Լճակի մթնած կանաչ կապույտին

Ինչո՞ւ է գույներն աշխարհը փոխում

Իրիկնամուտին,

Իրիկնամուտին:

Պատուհանից ներս եկած՝

Ժպտում է մի կանաչ ճյուղ,

Գլուխներն են օրորում

Կակաչները կարմրաթուխ:

Խորն է երկինքը այնպես,

Անհուն ու հստակ,

Ձյունի շերտ է մնացել

Կանաչ թփի տակ:

ԳԱՐՈՒՆ

Տերևները ծանրացել են

Կաթիլներից

Չեմ իմանում ծիծաղե՞մ ես,

Թե՞ լաց լինեմ,

Լցվել եմ ես կարոտներով,

Լցվել նորից,

Չեմ իմանում ծիծաղե՞մ ես,

Թե՞ լաց լինեմ:

Ջուրն եկել է ծառ ու ծաղիկ

Առել գետին,

Չեմ իմանում տունս փլված

Որտեղ շինեմ,

Ես այս ճամփին ընկած հեռու

Քարը ետին,

Չեմ իմանում ծիծաղե՞մ ես,

Թե՞ լաց լինեմ:

Այս գարունն այնպես դժվար է գալիս,

Դժվար է գնում

Այս գարունն այնպես

Ծաղկաթերթերիդ եղյամ է դնում

Ու հոգուդ վրա

Աննկատ ձյունում,

Դժվար է գնում

Այս գարունն այնպես:

Ինչ-որ մի անհայտ

Ցավ է որոնում,

Ինչ-որ մի դժվար

Դավ է հորինում:

Այս գարունն այնպես դժվար է գալիս,

Դժվար է գնում

Այս գարունն այնպես:

Ծիածաններ են,

Ծնունդ է, ծաղիկ.

Շաղվել է դեմքդ

Լույսերի խաղից...

Ինչպես հանկարծ

Ծառերը Մանրիկ տերևներ հագան,

Ինչպես մի օրում

Փթթեցին ամբողջ՝

Ճերմակ, վարդագույն Սադափների մեջ՝

Հազար ձևերով Եվ մեղուները

Հատորներն իրենց

Փակեցին արդար

Մեղրամոմերի

Կնիքով դեղին,

Թռան ընդառաջ ելնող արևին

Ոսկե թևերով։

Մեղուները, լուրջ ու խոհեմ՝

Կնիքներ են դնում մանրիկ,

Մեղրամոմե

Ծանր ու լեցուն հատորներին

Ու շաղում են

Անդորրությունն իրենց երգի...

Ոսկե դաշտեր փռած անծիր

Փոքրիկ-փոքրիկ

Փեթակներում,

Քաղցրությունն են սրբագրում Տիեզերքի...

Ծաղկատարազ հեռուների

Մոգությունն են սերտում անվերջ,

Ու բզզում են Անծայրածիր

Ու անվախճան բարի մի վեճ:

Ամպը մթագնեց երկնքի ծերին,

Հոգնեց բարությունն արեգական.

Քամին հառաչեց մերկ տանիքներին,

Եվ այգիները աշուն հագան:

Սառած արևի փշուրներ ընկան

Դաշտերին անծիր ու ճամփամիջին,

Քամին վեր առավ

Երամ առ երամ,

Պտույտներ արավ,

Առավ ու տարավ,

Ու չխառնվեց աշխարհում ոչ ոք

Խեղճ տերևների ու քամու վեճին:

Մի տխուր երգ է մորմոքում հեռուն,

Ու մի հեռավոր քայլում է մենակ.

Իսկ ո՞վ է նրան հիմա որոնում,

Իսկ ո՞վ է հիմա տուն կանչում նրան.

Այդ հեռուներում նա ի՞նչ է անում,

Եվ ինչի՞ համար, և ինչի՞ հանուն

Մենա՞կ է ուզում մնալ վշտի հետ,

Թե՞ երջանկություն ունի պահելու՝

Իր նմանների աչքերից կարոտ:

Ինչո՞վ է այրվում մարդը աշխարհում,

Ինչո՞վ է արդյոք մարդը բախտավոր...

Այնքան մի քիչ, այնքան մի քիչ,

Այնքան մի քիչ մնաց արդեն:

Մի կարոտի անհաս անհուն,

Օվկիանացող մի սեր անափ,

Երկինք լցված

Ու չգոցված

Մի անհատակ խոր հիացում,

Ու լեռնացած մի սուր ցասում,

Անվերադարձ մի սպասում,

Այնքան մի քիչ, այնքան մի քիչ,

Այնքան մի քիչ մնաց արդեն:

Ուղիղ ձմռան գիրկը վազող

Մի ցուրտ ամառ է մնացել,

Չեղած արդեն ու սուտ նազող

Մի ճյուղ ու մի տերև գարուն,

Մի կտոր թուղթ,

Մի կիսատ երգ,

Մի երկու բառ է մնացել:

Ամբողջ կյանքում վառածն արդեն

Ի՞նչ ես նստել նորից վառում,

Ի՞նչ ես այրվում տողերիդ հետ,

Ծիծաղելով մեջդ լալիս,

Վերջին չեղածն անգամ արդեն

Ի՞նչ ես նորից քամուն տալիս

Ժամանակի համար կյանքում

Չկա ոչ մի սահմանագիծ...

Մենք ինքներս ենք այդ հնարել,

Անհունների լայնքով շարել,

Թվեր, նիշեր, ձև ու չափեր,

Անսահմանին դրել սահման,

Անափներին դրել ափեր,

Գծագրել, հատել, զատել

Ու կտրատել...

Ու մեր մի բուռ կյանքն էլ իր հետ

Պաղ թվերի շարքով պատել,

Մինչդեռ աստված ստեղծեց մեզ

Լույսի համար ու դաշնության:

Ծանրաշարժ օրերն այս ատոմախիտ,

Եթե հալես դու տարածության մեջ

Ու ժամանակի,

Եվ եթե հաշվես դու մի հնարքով

Վատնումները քո անթիվ, անիմաստ,

Անխորհուրդ, անձև,

Ու կորուստներդ հեղեղի նման,

Կտեսնես քո այս շատ փոքրիկ

Կյանքով

Անթիվ, անհամար դարեր են անցել,

Եվ դժվար թե քեզ հաջողվի ճշտել

Տարիքդ հիմա:

Կարդալ

Ռափայել Պատկանյան

Հիմի է՜լ լռենք

Հիմի է՜լ լռենք, եղբարք, հիմի է՜լ,

Երբ մեր թշնամին իր սուրն է դրել,

Իր օրհասական սուրը՝ մեր կրծքին,

Ականջ չի դնում մեր լացուկոծին:

Ասացե՛ք, եղբարք հայեր, ի՞նչ անենք,

Հիմի է՞լ լռենք: